به صراحت مىگويد : فَبَشِّرْ عِبادِ * الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ ؛ « 1 » پس بشارت ده به آن بندگان من كه به سخن گوش فرا مىدهند و بهترين آن را پيروى مىكنند . قرآن كريم در آيات فراوانى از تقليد در اصول دين نكوهش كرده است ، از قبيل آيه 104 سورهء مائده ، آيهء 78 سوره يونس ، آيه 53 سورهء انبياء ، آيه 74 سورهء شعرا ، آيه 21 سورهء لقمان ، آيه 170 سورهء بقره و . . . به عنوان نمونه به يك آيه اشاره مىكنيم : وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا إِلى ما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ إِلَى الرَّسُولِ قالُوا حَسْبُنا ما وَجَدْنا عَلَيْهِ آباءَنا أَ وَ لَوْ كانَ آباؤُهُمْ لا يَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ لا يَهْتَدُونَ ؛ « 2 » و چون به آنان گفته شود : « به سوى آنچه خدا نازل كرده و به سوى پيامبر [ ش ] بياييد » ، مىگويند : « آنچه پدران خود را بر آن يافته‌ايم ما را بس است » . آيا هرچند پدرانشان چيزى نمىدانسته و هدايت نيافته بودند ؟ در آيات بسيارى نيز راه نظر و انديشه را به ما پيشنهاد مىكند ؛ از جمله در چندين آيه امر به تدبّر ، در حدود قريب به پنجاه مورد امر به تعقل ، بيش از صد مورد دعوت به علم و دانش ، بيش از هجده مورد امر به تفكر و بيش از سى مورد دعوت به نظر كرده است . به عنوان نمونه به يك آيه اشاره مىكنيم : قُلِ انْظُرُوا ما ذا فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . « 3 » اين آيه گسترهء انديشه بشرى را نشان داده و هشدار مىدهد كه اى انسان ، انديشهء خود را به امور كوچك محدود نكن ؛ طائر فكر تو قدرت دارد در سراسر هستى و آسمان‌ها و زمين و اعماق درياها به پرواز درآيد و به همهء رموز و اسرار هستى پىبرد . متأسفانه بايد گفت كه غربىها در اين زمينه از ما مسلمان‌ها خيلى جلو هستند . ما مسلمان‌ها هنوز دعواى عرب و عجم و تعصبات غلط دوران جاهليت را داريم و

--> ( 1 ) . سورهء زمر ، آيه 17 و 18 . ( 2 ) . سورهء مائده ، آيه 104 . ( 3 ) . سورهء يونس ، آيه 101 .